Podsumowanie 2017

To podsumowanie będzie trochę inne od poprzednich z jednego powodu — ubiegłoroczne opublikowałem 27 grudnia, tradycyjnie jako pierwszy, przekonany że nic mnie nie zaskoczy. Tymczasem pojawiły się istotne fakty, które nie sposób pominąć.
Pierwszy to zamknięcie Micro mart. To brytyjski magazyn, który dla mnie był fenomenem. Ukazywał się od 30 lat, startując z poziomu gazetki typu nasza rodzima „elektro-giełda”, dochodząc do poziomu tygodnika w pełnym kolorze przy objętości 116 stron. „Micro mart” poległ, bo nakład drukiem ostatnich numerów to okolice zaledwie 5 tys. egzemplarzy. Przegrał z internetem. Co to ma wspólnego z Amigą? Był tam kącik amigowy, pod koniec wydawania pisma nawet nie w co każdym numerze, ale jednak. Jakie ma to znaczenie? Symboliczne. To, że kącik amigowy jest w pecetowym czy ogólnokomputerowym piśmie to jeszcze nic, smaczek polegał na tym, że o Amidze pisano nie dlatego że jest moda na retro. Podczas gdy po upadku Commodore o Amidze zapomniano w prasie, „Micro mart” pisał nieprzerwanie, cały czas.

Drugie ważne wydarzenie to prezent od HunoPPC, czyli porty gier. Zdążyłem w podsumowaniu za 2016 r. ująć Heboris (26 grudnia), ale doszły jeszcze: 28 grudnia — Aliens versus Predator 2000, Return to Castle Wolfenstein i Enemy Territory: Legacy (te trzy tytuły mają status WIP — 90%), 29 grudnia —  World of Padman, a 31 grudnia — emulator Snes9X.

World of Padman

Od tego momentu mogę ze spokojnym sumieniem zacząć tegoroczne podsumowanie.

Och, cóż to miał być za rok… Były apetyty na prezentację amigowej wersji LibreOffice, Gutenprinta, na dostępną w sprzedaży A.L.I.C.E., możliwą do zakupu w prezencie świątecznym AmigaOne 1222. Oczywiście i inne, „zaległe” oczekiwania, takie jak rozwój wykupionych programów (DvPlayer, OctaMED, ImageFX), i tak dalej. W połączeniu z dostępną w sprzedaży AmigaOne X5000, rozwojem sterowników graficznych, ach… no pięknie miało być.

Sprzęt

Oczekiwany pewniak to premiera komputera AmigaOne 1222. Nie było jej, zaprezentowano Tabora w działaniu z aktualną wersja beta systemu dla niego. W dalszym ciągu nieznany jest wygląd komputera — pokazano trzecią z kolei obudowę; po X500 Plus („komputer w klawiaturze”), i Fractal Design Node 202 Black, przyszła kolej na Fractal Design Core 500. Kierunek jest jasny — niższa cena. Sam komputer nie ma jeszcze gotowych sterowników wbudowanych układów — karty sieciowej, dźwięku, trwają prace nad optymalizacją oprogramowania systemowego dla FPU. Problem sterowników jest istotny dla premiery — ze względu na niewielką liczbę złącz na płycie głównej nie da się zastosować zastępczo kart wspieranych przez AmigaOS. Sytuacja jest żenująca — tłumaczenie się trudnością w oprogramowaniu płyty, w sytuacji, gdy firma ACube potrafi to robić bez problemu? Firemka opychająca „płyty przemysłowe”, dorabiająca na „amigowym rynku” udowodniła, że potrafi oprogramować układy wbudowane, nawet te które nie musi (SM502, Lattice), i wypuszczać aktualizacje nawet do starej SAM 440ep (nowa wersja U-boota w styczniu 2017 r.). Oczywiście — można podejść do sprawy w ten sposób, że sterowniki powinien zapewnić producent nie systemu, ale sprzętu. To by oznaczało, że Matthew Leaman jakoś niespecjalnie zajmuje się promocją NG. Rozumowanie jego jest prawdopodobnie praktyczne i podyktowane doświadczeniem handlowym — NG można sprzedać tylko raz, a różne peryferia dla „klasyka” można sprzedawać w nieskończoność. Więc po co się wysilać z NG… niech sobie czekają, ci co mają kupić to kupią, przecież fani AmigaOS 4 mają tylko A-Eon, więc nie mają wyjścia…
Przypomnę, że płyta Tabor pokazana przez blogera Epsilona, ma datę produkcji 15.12.2014 r. Pierwszy publiczny pokaz — październik 2015 r. I czas tak sobie płynie, i płynie… Mamy już rok 2018 — i według mnie mamy do czynienia z klapą wizerunkową (termin), jak i oddaniem rynku dla Vampira.

Połowicznym sukcesem jest wprowadzenie do sprzedaży A.L.I.C.E.. Sukcesem w kategorii faktu dokonanego, bo nie rynkowym. Przy czym jest to produkt niepełnowartościowy – niebrandowany, bez dodatków (typu OS 4 czy zarejestrowane MUI). Całkowicie amatorskie podejście, tak jakbym np. ja sprzedawał dowolny laptop pecetowy z preinstalowanym emulatorem. Mógł być wielki hit, wyszło — jak zawsze? Czemu tak opóźniano wypuszczenie tego notebooka? Przecież to pecet z emulatorem, tam nic nie dodano w tym czasie.

Pojawiły się za to szanse na nowy amigowy notebook. Pierwsza to projekt otwartego notebooka PPC — tego samego, który wlecze się parę lat, w tym roku nastąpił przełom. ACube wzięło na siebie dostosowanie płyty głównej do obudowy noteboooka, jest zbiórka publiczna na to, i jest niewykluczona szansa na AmigaOS 4 na tym laptopie. Drugi projekt to „zrób to sam” w wykonaniu de Ruitera, polega na wykorzystaniu płyty Tabora do zbudowania notebooka. I w sumie tyle, w każdym razie na rok 2017 tych rzeczy nie ma.

System

Całkowity zastój. Większość aktualizacji jakie otrzymywałem w ciągu roku to były składniki typu MUI.

Sytuację próbuje ratować A-Eon, rozwijając dodatek Enhancer Software. Jest to przedziwny twór, dublujący i przejmujący funkcje systemu AmigaOS. Kolejne wersje przynosiły: powiadomienia systemowe Ringhio, sterowniki do karty graficznej, odtwarzacz TuneNet, nowy zegar, kalendarz, dock, aktualizator systemu (obsługujący także sklepik AMIStore), i nowe klasy systemowe; w drodze z nowych funkcjonalności przewidziano narzędzie do tworzenia kopii zapasowej. Nie wiem czemu ma służyć rozwój X-docka, którego nikt nie chce używać. Dobrą wiadomością jest zapowiedziana darmowa wersja Enhancera „Essentials Pack”, która jednak ma bardzo ograniczone możliwości. Tak wygląda jakby miała służyć tylko do zakupów w AMIStore:

Druga ważna rzecz to rozwój sterowników graficznych, za który odpowiedzialny jest Hans de Ruiter. Tu naprawdę jest nieźle — wersja RadeonHD 3.0 łamie barierę 256 MB (dostępności pamięci na karcie):

Poza tym te sterowniki przynoszą optymizację w 2D, i są do 10% szybsze od poprzednich (a dla graczy klatki mają znaczenie).

Sporo działo się w obszarze dystrybucji Linuksa (Christian Zigotsky) — Debian, OpenSuse, Fedora, Ubuntu. Szkoda że nie w AmigaOS. Przy okazji prezentacji w Neuss dowiedzieliśmy się ile osób go rozwija — zatrudnionych na cały etat, pół, różne umowy, betatesterzy — razem łącznie jakieś 45 osób.

Są i drobniejsze rzeczy, ale w skrócie — rozwój systemu odbywa się poza nim. W mojej ocenie AmigaOS 4.x jest martwy. Wiele razy czytałem o tym, że Hyperion pracuje nad nim „po godzinach” — nie kupuję tego. Według mnie Dickinson zakręcił kurek, nie będzie więcej płacił za pozorowany rozwój. Póki działają jeszcze deweloperzy i betatesterzy coś tam jeszcze się tli, ale nie spodziewam się nadejścia wersji 4.2.
Ktoś może zarzucić mi, że jest nowa wersja systemu w betatestach, która wprowadza zaawansowane nowości, a ja kłamię. Jeśli tak jest — można przecież ją pokazać publicznie, że coś jest. Dlaczego to się nie dzieje? Ucięłoby to zwątpienie i spekulacje.

Warto odnotować, że Hyperion rozwija AmigaOS 3.1 (wstępnie mówi się o oznaczeniu wersji jako AmigaOS 3.1.4). Ten kuriozalny ruch można wytłumaczyć tylko w jeden sposób — „kasa” leży przy „klasyku”. Na szczęście nie rozwijają tego Friedeni tylko Thomas Richter i Olaf Barthel. Jeżeli ktoś myśli, że oni to robią dlatego, że Friedeni są pochłonięci pracami nad AmigaOS 4.2, a zysk z tego pójdzie na dalszy rozwój prac nad AmigaOS — myślę, że to naiwne podejście. Bardzo wyraźny jest kryzys w NG, o czym jeszcze będę pisał dalej.

Oprogramowanie

Hollywood — bezapelacyjnie jedyny stale rozwijany program, ciągle nowe wtyczki, dogodne aktualizacje, w planach odnowiony Designer. Ten rok zaczął się dobrze — nowa wersja 7 „Eternity”, pakiet deweloperski (SDK), Hollywood Player, dodatek integrujący Hollywood z Cubic-IDE, nowa dokumentacja (jeszcze bardziej obszerna — teraz ponad 900 stron). Aktualizacje wtyczek:  RapaGUI (do tworzenia natywnych GUI) i MUIRoyale. Z okazji 15 lat rozwoju programu uwolniono Malibu (obsługa skryptów zrobionych w Scali). Nowe wtyczki: RebelSDL (niestety prace nad nią w wersji dla AmigaOS 4 na razie stanęły z powodu problemów technicznych), ZIP oraz XAD (obie do obsługi archiwów). Wyszła też wtyczka G2D będąca biblioteką obiektów i funkcji.

Hollywood ma praktyczne zastosowanie – Krzysztof Radzikowski w Designerze wyklikał odtwarzacz swoich podkastów AMIcast Player (potraf odtwarzać strumieniowo z internetu). Warto wspomnieć o nowej wersji AmiSSL (obsługa stron z szyfrowaniem, teraz jest pełna kompatybilność z OpenSSL 1.1.x), to jest bardzo ważna biblioteka. Przeglądarka internetu NestSurf — być może kiedyś stanie się moją podstawową. Na pewno ważne jest pojawienie się nowej wersji środowiska programistycznego CodeBenchAOrganiser (terminarz) od wersji 2.1 stał się programem płatnym (na Aminecie jest wciąż dostępna darmowa wersja 1.4). Do filmów –  odtwarzacz Emotion, program do napisów Slarti, nowa wersja Mplayera. Poza tym, tradycyjnie już, nowe wersje Dir Me Up (manadżer plików), a końcem roku nowa wersja klienta poczty SimpleMail. Jeśli chodzi o konkurencyjny program YAM — co prawda nie ma nowej stabilnej wersji, ale rozwijany jest cały czas (kolejne są wrzucane w formie „nightly builds”). Kilka innych pozycji „multiplatformowych” — edytor i kompilator dla języka FreePascal (działa na amigowych przeglądarkach), nowa wersja kompilatora vbcc, przeglądarka Open Street Map MUIMapparium.

W sumie tyle. Można pewnie wyłuskać coś jeszcze, ale ogólnie — rozczarowanie. Nie pojawił się w odnowionej wersji żaden z przejętych programów. Jeśli ktoś chce przywołać TuneNet będący częścią pakietu Enhancer — to w mojej opinii jest to nie rozwój tylko powolna metamorfoza. Nawet nie stworzono dedykowanej strony z wtyczkami i skórkami (gdy zajmował się programem jego autor taka strona była).

Gry

Odgrzewane kotlety. Entwickler-X dostarczył porty gry Postal,  Hyperion wypuścił elektroniczną wersję gry Gorky 17 (25 euro). Miała wreszcie miejsce premiera gry Wings. Aktualizacje  gier Amiga Racer i Ask Me Up XXL. Z nowości — grywalne demo platformówki 3D (od Entwickler-X) Spencer; co istotne jest to powiązane z rozwijaniem własnego silnika gier XEngine, który korzysta z nowych możliwości kart graficznych (Warp 3D Nova i OpenGL ES 2). Ciekawa platformówka 2D w starym stylu Hermes (wydana przez grupę Retroguru).

Hermes

Duża aktualizacja ScumVM — wersja 2.0 dodaje obsługę aż 23 tytułów.

Niezawodny ‚HunoPPC’ cały czas doskonali się w portowaniu gier. Przeczytałem wywiad z nim, i jestem zbudowany jego postawą. Warto wspomnieć, że od 2016 r. pracuje on nad wrapperem EGL (używa on OpenGL ES, który z kolei
używa pakietu sterowników Nova). Co to znaczy? Na przykład to, że gdy Nova wzbogaci się o bardziej zaawansowane funkcje, Huno będzie mógł przeportować Dooma III. Póki co w 2017 r. dostaliśmy: RickD (Rick Dangerous 1 & 2), Awaker, Sonic Robo Blast 2, Sonic Robot Blast 2 Riders.

Hydorah w wersji WIP

‚Capehill’ szlifuje SDL2, tegoroczne efekty to nowe wersje portów: silników AlephOne (dla serii gier „Marathon„) i ioquake 3 (Quake III), oraz gier Super Methane Bros i Nelipala. Trzeba pamiętać, że SDL to nie tylko gry  — ‚Capehill’ dostarczył w tym roku nową wersję Milkytrackera.

Co działo się w tle

AmigaOS 4

Ben Hermans zrezygnował z funkcji dyrektora firmy Hyperion Entertaiment. Jest to dobra wiadomość, ponieważ jest to kontrowersyjna postać. Jeżeli ma być dalszy rozwój NG, takie osoby (niezależnie po której stronie NG) muszą się schować w cień żeby współpraca była możliwa. A jest ona koniecznością, czy tego chcemy czy nie.

Firma Amiga Inc. nie przedłużyła ważności znaków towarowych. Wygląda na to że zakończyła działalność. Jest to otwarcie puszki Pandory.

Tej strony od 5.10.2017 r. już nie zobaczymy

Hyperion i Cloanto wdały się w wyniszczający spór o prawa do marki.

Dla mnie to logiczne, że jak znak Amiga trafi do obrotu to trzeba go przejąć, zanim zrobi to ktoś inny (a mógł każdy, choćby ten człowiek od nowego phase 5). I trzeba było się porozumieć – Cloanto, Hyperion, A-Eon.

Łatwo sobie wyobrazić sytuację, że pakiet „Amiga Forever” musi być wycofany ze sprzedaży (a to główny produkt Cloanto), bo ktoś tego zażąda. Więc to nie żadna złośliwość Cloanto, że skorzystali z okazji i zabezpieczyli się. Nie bądźmy hipokrytami, gdybym miał takie środki sam bym kupił, a nie czekał aż kupi ktoś inny, żeby mu płacić haracz. Każda normalna amigowa firma chciałaby mieć prawo do marki Amiga.

A to, że to Hyperion poszedł na całość, widać choćby po fakcie, że Cloanto wogóle nie jest skonfliktowany z A-Eonem. Przykład? Nowe logo Amiga Kit, i elementy na stronie głównej, uwypuklające markę „Amiga”.

Natomiast niekoniecznie jest to problem dla rozwoju Amigi NG — myślę że Dickinsonowi nie robi różnicy komu zapłaci za znaki.

Pojawił się sklepik Hyperionu, główny asortyment to ubrania i kubki z napisem AmigaOS. Jest to subdomena, firma Spreadshirt świadczy takie usługi. Przedmioty wybiera się spośród dostępnego asortymentu, zleca jaki ma być na nich napis, i już się jest na platformie sklepowej.

Picasso96 (podsystem graficzny) zmienił właściciela. Po kilkunastu latach ujawnili się autorzy informując, że prawa przekazali firmom Hyperion Computer Entertainment i Individual Computers GmbH (Jens Schönfeld).

Epsilon przerwał blogowanie (z przyczyn życiowych), na szczęście wrócił, ale… widzę u niego powrót do klasycznej Amigi. Tę lukę świetnie wypełnił blog Amigaone X5000 Blog. 

MorphOS

Nowe wersje: Chrysalis (pakiet programów przygotowywany przez stowarzyszenie WarmUP, dawniej znany jako Ultimate Pack), komunikatora KwaKwa z aktualizacją modułu do GG, MUIBase 4.0 (baza danych). Port GrafX2 (program graficzny przypominający Deluxe Paint i Brilliance). Port Vim (edytor tekstu z Unixa). Bardzo aktywny był programista znany jako jPV^RNO – RNOAnim (konwerter/odtwarzacz animacji), RNOComics (przeglądarka komiksów), RNOWidgets (gadżety na pulpit), nowa wersja RNOInfoScreen. Trwają prace nad nowym klientem poczty Iris (z obsługą IMAP i  HTML w wiadomościach). Z gier — nowe wersje: Return to the Roots (klon Settlers 2), Blob Wars: Metal Blob Solid (platformówka 2D), Aquaria 1.1.3  (wnosi obsługę większej ilości modów i ich menadżer pobierania), Greedium. Na pierwszy kwartał 2018 r. zapowiedziano (wydawnictwo A2) drugi tom podręcznika systemu MorphOS. Otwarto bounty na funkcjonalność Exposé (przełączanie ekranów jak w MacOS X). Końcówka roku to publiczna prezentacja wersji 3.10 systemu na komputerze AmigaOne X5000. Jak na system okrzyknięty „martwym” nie jest aż tak źle.

AROS

HostBridge, będący nową dystrybucją Icarosa, daje nowe możliwości (uruchomienie aplikacji z systemu gospodarza, czyli Windows bądź Linuksa). Poza tym AROS ma najlepszą przeglądarkę internetową. Wyszło kilka portów gier. Więcej się nie rozpisuję, bo nie śledzę tego systemu.

Amiga klasyczna

Uwolniono kody źródłowe gry Gloom, przeglądarki Voyager. Elbox wypuścił nową partię obudów BlackBox, dostosowanych do modelu Amiga 1200. Na ukończeniu gry: Inviyya, Dream of Rowan, Reshoot R, zapowiedź przeglądarki IBrowse 2.5 (prawdopodobnie będzie wymagać zaktualizowanego systemu, czyli AmigaOS 3.1.4).

Dream of Rowan w AMOS-ie

Emulacja – Amiga Forever 7 z możliwością startu peceta w ulubionej konfiguracji Amigi, Amibian 1.4 (transformacja Raspberry Pi 3 w komputer Amiga).

Ogólnie dużo się działo, ale największe emocje wzbudza Vampire, będącym przeniesieniem linii 68k w technologię FPGA.

Vampire 2 w Amidze 500 plus (dla lepszej widoczności wypięta taśma z kartą CF); wsad AGA core da kolejne możliwości „pięćsetce”

Pokazano nowe prototypy tych kart, także wersję samodzielną (V4 standalone). Jedyna wpadka to reaktywowana phase 5 — człowiek, który posiadał kompletną dokumentację i zbierał przedpłaty, doprowadził do wyprodukowania partii kart (a są to niemałe pieniądze) bez warstwy GND (masa). Prawdopodobnie jest skończony, i finansowo, i w środowisku.

Nasze podwórko

Czas zająć się tym co mamy najbliżej. Polska wypada nieźle na tle innych krajów. W tym roku została odkryta przez Dickinsona, który potem na swoim blogu rekomendował nasze AmiParty. Miało miejsce parę fajnych inicjatyw — zbiorowy zakup Hollywood (organizował Konrad Czuba), oraz zakup płyty Tabor (Konrad Kostecki, akcja jeszcze w toku).

Pojawiła się nowa firma — Grzegorz Kraszewski bez problemów odnalazł się po odejściu od MorphOS-a. Pod szyldem RastPort robi rozszerzenia do Amigi. Bardzo podoba mi się podejście robienia rzeczy trwałych.

KA 71 – wzmacniacz słuchawkowy z miksowaniem kanałów

„K&A Plus” — projekt ciągnący się wiele lat (od „Commodore & Amiga Fan”, w 2007 r.), teraz magazyn doczekał się formy drukowanej, i to na wysokim poziomie.

Wydawnictwo A2 (Adam Zalepa) rośnie w siłę.  Jest to pochodna tego, że samodzielnie trudno wydrukować  i dystrybuować publikację, łatwiej podpiąć się po już działający podmiot, więc oferta cały czas rośnie (ostatnio trafiło tam nawet wydanie pisma „Atari Fan”). „Amigazynu” długo nie kupowałem, ostatnio skusiłem się na PDF-y, i widzę że jest ładniejsze i ciekawsze dla mnie, choć mało o NG. Myślę że Adam Zalepa teraz trochę przystopuje, zbyt wiele rzeczy robi sam, oferta tytułów już jest duża. Oczekuję „Amigazynu” wydrukowanego w pełnym kolorze, poza tym jest dobrze. Warto wspomnieć o próbie zawalczenia z „Amiga Format” — ale pismo „AMIGA user”, które jest anglojęzyczne, i opiera się na najlepszych tekstach z „Amigazynu”, niestety ukazuje się zbyt rzadko.

Amiga user 1/2017

PPA działa bez zmian. Jest to najlepszy portal amigowy — najbardziej kompletny (najwięcej funkcjonalności), największa społeczność, czepianie się PPA na dziś uważam za bezzasadne. To jest strona od której zaczynam codzienne korzystanie z komputera, nawet przed odpaleniem skrzynki pocztowej.

Exec też ma się dobrze, z istotnych nowości — wreszcie strona na desktopach wyświetlana jest na pełną szerokość ekranu, a naczelny redaktor prywatne opinie oznacza innym kolorem niż newsy i własnym wizerunkiem. Jest kilka ciekawych ruchów — np. dobre jest powstanie galerii gier  (opisy, linki do pobrania czy zakupu). Cały czas jest modernizacja, ale wciąż są irytujące niedoróbki (np. gadacz niedostępny z poziomu smartfona). Zmierza to w dobrą stronę, osobiście najbardziej wyczekuję naprawy forum. Warte wzmianki jest Skype execa, który to kanał jest dosyć żywy (wiem, bo udzielam tam się  prawie codziennie).

Rafał Chyła, Krzysztof Radzikowski – także działają, cały czas na dobrym poziomie. Obaj zdają się kierować raczej ku videoblogowaniu.

Krzysztof dał bardzo ważną rzecz — pierwszy podręcznik o użytkowaniu AmigaOS 4 na co dzień. Wielka szkoda że to wydarzenie przeszło bez echa na świecie (a była też wersja anglojęzyczna).

Poza tym ‚radzik’ skupił się na anglojęzycznych odbiorcach.

U mnie na blogu lepiej jak w ubiegłych dwóch latach, zresztą dałem podsumowanie swojej działalności. Wspomnę tylko o jednym: wykonałem duży krok dla popularyzacji NG — udało się stworzyć pismo ponad podziałami tylko o tej tematyce. Na razie nie ma widoków na wersję angielską, drukowana stoi pod znakiem zapytania, ale wygląda na to że projekt wypalił i to będzie żyło.

W podsumowaniu na execu widzę na pierwszym miejscu „Scena”. Było to widać po samych party, pełnych produkcji jak za dawnych lat. Powstał film o demoscenie „Sztuka przekraczania” (w reżyserii Michała Barańskiego), niestety można go obejrzeć tylko na publicznych pokazach (nie jest sprzedawany). Siłę zagadnienia widać choćby po reprezentacji na PPA — wydzielona domena scena ppa, i trzy inne domeny o scenie hostowane w PPA (Fat Magnus, Księga parties, Startup-sequence). Jasne że to nie powstało w 2017, ale widać jak to procentuje — możliwość wydzielenia treści, skupienia ludzi o konkretnych zainteresowaniach. „NG” przykładowo takiej wydzielonej strony z pewnością nie doczeka — a szkoda.

Podsumowanie i ocena

Rok był bardzo dobry dla Amigi klasycznej. Widać, że wielkość  społeczności ma przełożenie na potencjał twórczy.

Mamy ciekawą sytuację — z jednej strony coraz lepsza emulacja, np. AmiKit X, A.L.I.C.E., możliwości użycia AmigaOS 4.x i patent „Rabbit Hole”. Z drugiej strony jest Vampire, o którym mówi się że już podzielił środowisko, ale myślę że podział będzie niezauważony, bo ludzi którzy go nie akceptują ze względów powiedzmy „ideowych” będzie coraz mniej, będą marginesem.

Mamy też niewielki margines „klasyka”, który jest takim dreptaniem za NG — tak jak dawniej, kiedy przekładało się Amigi do wież PC, i rozbudowywało jak PC. Ktoś kupuje takie „BlackBoxy”.

Amiga-T5 Plus
Amiga-T5 Plus czyli unowocześniona „pięćsetka”

Są też tendencje w drugą stronę – powrót do idei „komputer w klawiaturze”. Po X500 Plus (2012 r.) i X500 Evo (2014 r.) Loriano Pagni szykuje X500 Pro (miała wyjść końcem 2017 r.). Jest to obudowa przeznaczona dla płyt MicroATX. Jest więcej „wynalazków”, ale patrząc na konstrukcje typu Raspberry w oryginalnej obudowie Amigi (zamiast niej w środku), człowiek zastanawia się, gdzie biegnie granica tego szaleństwa? Czy istnieje?

Widać też coraz wyraźniej, że FPGA nie da się zatrzymać, i jeśli tylko nie nastąpią jakieś zawirowania na tle prawnym, Vampire i jego następcy mogą stać się głównym nurtem.

Rok dla nas (AmigaOS 4) oceniam jako rok zmarnowanych szans (nie przejęcie Hyperionu i znaków towarowych Amiga Inc. przez A-Eon, brak AmigaOne 1222 w sprzedaży). Do tego dochodzą: brak rozwoju systemu, brak charyzmatycznego lidera z wizją (Dickinson pomału staje się takim Tyschtschenko), i co gorsze brak następcy. Chyba że jest nim, niespecjalnie lubiany, Matthew Leaman (szef AmigaKit i współwłaściciel A-Eonu). To nieciekawy typ, znany z lekceważącego stosunku do klientów; jego postępowanie doprowadziło do wycofania wszystkich produktów A-Eon i AmigaKit ze sklepu „Amiga On The Lake”. Dopiero osobista interwencja Dickinsona uratowała sytuację, i przywróciła stan poprzedni po ponad miesiącu. A ten amerykański sklep zrobił bardzo dobry wynik na sprzedaży AmigaOne x5000 (450 szt., z czego wielu nabywców to tacy, którzy wcześniej nie mieli Amigi).

Hyperion zachował się całkowicie nieprofesjonalnie — wiedząc, że Cloanto ma znak towarowy Workbench od 2006 r. nie zrobił nic żeby go zabezpieczyć. Przecież on jest kluczowy dla AmigaOS 4. Cloanto mając prawo do marki Amiga, zdobędzie też prawa do znaków pochodnych. I co dalej? Zamiast AmigaOne z Workbenchem będziemy mieć komputery AmigosTwo z Table? A może Hyperion się zaweźmie, i nie będzie rozwijać OS 4, ani nie sprzeda źródeł? Piłka jest po stronie Leamana, to on musi działać, Dickinson już swoje zrobił.

Obecna sytuacja rodzi wiele spekulacji, niekiedy nieprawdopodobnych.
Dlaczego w momencie postawienia w stan upadłości (2015 r.) Hyperion nie został wykupiony tylko uratowany? Może komuś pasuje taka firma-krzak do „kreatywnej księgowości”?
Dickinson prawdopodobnie wiedział o planowanym ruchu Cloanto. Dlaczego sam nie wystąpił o znak Amiga?

Wnioski i wizja przyszłości

Moja zeszłoroczna prognoza nie sprawdziła się — nie było starcia Tabor vs Vampire. A-Eon nie był w stanie dostarczyć gotowego produktu; tymczasem Vampire sprzedał się w ilości ponad 4 tys. szt. Umożliwia na Amidze 600 oglądanie filmów, grę w Quake, w zasadzie nie ma o czym gadać — pozamiatał na rynku. Jeżeli AmigaOne 1222 nie będzie dostępna przed samodzielną wersją Vampire — no to panowie z A-Eon mogą się pakować, chyba że będzie to oferowane jakimś geekom w komplecie z Linuksem. Nie widzę sensu dłużej zwodzić fanów — nie ma sił, chęci, zasobów na kończenie projektów; nie ma widoku na nowe. Nie ma nawet gwarancji że będzie kolejna partia AmigaOne X5000. Jest beznadziejnie. Rozwój sterowników do kart graficznych, Enhancera i porty gier od HunoPPC — to może okazać się za mało. Na co nam obsługa monitorów 4k skoro nie obejrzymy filmu FullHD? Są źle ustawione priorytety. Pierwszeństwo powinien mieć UVD (sprzętowe wsparcie dekodowania H.264). Przecież Tabor ma niski zegar, a sporo użytkowników ma ciągle konfiguracje słabsze niż AmigaOne X1000.

Przewiduję, że Cloanto wygra spór sądowy z Hyperionem i wyjdzie nowa Amiga, być może brandowany Vampire; niekoniecznie w 2018 r., ale to się stanie. O ile przedtem byłem pełny nadziei, to po 2017 r. wieszczę koniec NG. Widać że w centrali nie ma nawet woli przetrwania. Już niedługo możemy mieć radości na zasadzie „patrzcie, po tylu latach mamy ciągle rozwój, właśnie wyszły nowe ikonki”. Agonia może trwać kilka lat. Potem skończy się moda na Amigę, także w formie retro, bo zmiana pokoleniowa wyniesie na piedestał nowsze konstrukcje. Właściwie już teraz to się dzieje.

Już od paru lat widać wielkie zwątpienie w szeregach zwolenników „NG”. Coraz częściej przebąkuje się o rozwiązaniach typu nowy system amigowy na jądrze Linuksa (czyli wizja Jima Collasa z Gateway), ale znając nasze zasoby skończyłoby się na Linuksie z amigową skórką. Równie często przewija się pomysł na zmianę architektury (ARM). Moim zdaniem dedykowany sprzęt jest warunkiem utrzymania tożsamości. Wszelkie wynalazki typu system na plikopartycji, czy różne formy emulacji, to koniec NG.

Niestety, ale musi być wprowadzona zasada obecna w polityce wśród przedstawicieli czołowych dwóch partii — „kopiemy się po kostkach, ale nie wyżej”. Waśnie AmigaOS 4/MorphOS muszą zostać zaniechane. Potrzebny jest wspólny rozwój MUI i oprogramowania. Przy pogodzeniu się na zasadzie „każdy używa to co lubi, ale programy możemy mieć wspólne”, te kilka lat agonii NG może upłynąć całkiem znośnie. Potem, prawdopodobnie — jeśli będą jeszcze jacyś aktywni deweloperzy, którym będzie się chciało — będzie przesiadka na wspólną, nową architekturę. Ostatecznie „problem” sam kiedyś się rozwiąże, jak umrze przedostatni Amigowiec.

Tak żeby już nie dołować do końca samych siebie — pewnie wyjdzie AmigaOne 1222 i nowe SDK. Gra Tower 57 (w sumie jest gotowa, tylko ciągle szlifowana). Nowszy port Blendera. Być może odnowiony OctaMED. Będzie coś z gier (od Entwickler-X i HunoPPC). No i utrzymany rozwój — sterowników do kart graficznych, oraz pakietu Enhancer Software. Tym razem ograniczę się z prognozami co do AmigaOS 4. Optymizmu brak.

Przewiduję na najbliższe lata dwa równoległe trendy: coraz bardziej wyrafinowana elektronika do rozbudowy oryginalnych komputerów retro, oraz konstrukcje oparte na FPGA korzystające z obudów wydrukowanych w drukarkach 3D.

W tym całym rozwoju Amigi widzę coraz mniej rozwoju i coraz mniej Amigi. To całe „amigowanie” to coraz większe aberracje. To coraz większe rozdrobnienie społeczności. I coraz większa pewność że Amiga nie odrodzi się, nawet na najbardziej minimalnym i niszowym poziomie, jako coś stałego. Nigdy.

Patrzę na wcześniejsze swoje podsumowania, i przypomina mi się taka refleksja:
„Jutro nigdy już nie nadejdzie. Codziennie budzę się, wstaję, i znowu jest dziś…”.

 


Bonus

Wybrane treści z 2017 roku z którymi polecam zapoznać się:

Historia Amigi według Ars Technica – odcinek 11 – czasy pomiędzy Escomem a Gatewayem (j.ang.)

Amiga 1200 skończyła 25 lat! Przypominamy jej historię

W pamięci utkwiły mi też tegoroczne AmiWigilie z ludźmi z PPA oraz gościem z firmy Eureka. Dobre wywiady tekstowe z Andreasem Falkenhahnem (twórcą Hollywood, wersja polska w K&A plus nr 8) i Hughesem Nouvel’em (czyli z HunoPPC, wersja polska w Amigazynie nr 14).

Linki

Czyli miejsca wspomniane w podsumowaniu

A.L.I.C.E. – http://www.rabbitholecomputing.com/hardware

Hollywood – http://www.hollywood-mal.com

G2D Lib – http://www.a-mc.biz/_software/hollywood-libraries/

AMIcast Player – http://aminet.net/package/mus/play/AMIcast_Player

AmiSSL – http://aminet.net/package/util/libs/AmiSSL-4.1

NetSurf – http://www.netsurf-browser.org

CodeBench – http://codebench.co.uk

Emotion – http://entwickler-x.de/emotion

Slarti – http://kezdobetu.hu/software/slarti.php

MickJT-MPlayer – http://os4depot.net/?function=showfile&file=video/play/mplayer-mickjt.lha

Dir Me Up – http://glames.online.fr/products/dirmeup.html

SimpleMail – http://simplemail.sourceforge.net/index.php?body=downloads

YAM – stabilne wersje https://github.com/jens-maus/yam/releases, „wieczorne kompilacje” http://nightly.yam.ch

programowanie w Pascalu online – https://blog.alb42.de/2017/06/16/do-it-online/

vbcc – http://sun.hasenbraten.de/vbcc/

MUIMapparium – https://blog.alb42.de/programs/muimapparium/

Ask Me Up XXL – http://glames.online.fr/products/askmeup_xxl.html

Postal – http://os4depot.net/?function=showfile&file=game/shmup/postal.lha

Gorky 17 – http://hyperion-entertainment.biz/index.php/games/gorky-17

Wings – http://retro.cinemaware.com/product/wings-remastered-amiga-edition/

Spencer – http://www.entwickler-x.de/zeugs/Spencer.lha

Hermes – http://www.retroguru.com/hermes/

ScummVM – http://scummvm.org

‚HunoPPC’ – http://hunoppc.amiga-projects.nethttp://www.clubevolution4.com/HunoPortSDL/index1.php

‚Capehill’ – http://capehill.kapsi.fi

sklepik Hyperionu – https://shop.spreadshirt.net/amigaos/

Amigaone X5000 Blog – https://amigax5000.blog

Amiga Forever – https://www.amigaforever.com

RastPort – https://rastport.pl

K&A plus – http://ka-plus.pl/pl/strona-glowna/

wydawnictwo A2 – https://www.amiga.net.pl

PPA – https://www.ppa.pl

Exec – https://exec.pl

kanał skype Execa – https://www.exec.pl/skype.jsp

Rafał Chyła – http://www.amigaone.pl,

Krzysztof Radzikowski – http://www.amigapodcast.com

scena PPA – https://scena.ppa.pl

Inne podsumowania 2017 roku

Szymon Żyła – https://www.exec.pl/artykul.jsp?nid=137&Amiga:_czy_cos_wydarzylo_sie_w_2017_roku?

Krzysztof Radzikowski – http://www.amigapodcast.com/2017/12/podsumowanie-roku-2017-oraz-plany-na.html

Rafał Chyła – http://www.amigaone.pl/?p=2420

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s